Τα αστεία στο θρανίο, οι συζητήσεις και τα παιχνίδια στο προαύλιο, η μουσική που παίζει από τα ηχεία σε μια εκδρομή, η κλασική παρέα της γειτονιάς τα απογεύματα. Από τις πρώτες φιλίες και τις πρώτες παρέες, τα σχολικά χρόνια είναι τα χρόνια όπου διαμορφώνεις την ταυτότητά σου, ονειρεύεσαι, χτίζεις τις πρώτες σου σχέσεις ζωής και ξεκινάς να ανακαλύπτεις τον κόσμο.
Μόνο που η πραγματικότητα δεν είναι η ίδια για όλους. Ένα δυνατό σπρώξιμο μετά από έναν αγώνα που είναι μόνο η αρχή, ένα απειλητικό μήνυμα που σου δίνει ραντεβού σε συγκεκριμένο σημείο μια συγκεκριμένη ώρα, οι τουαλέτες του σχολείου που γίνονται ξαφνικά άβατο, η διαδρομή για το σπίτι που αλλάζεις για να μην περνάς από το στέκι που μαζεύονται κάποιες παρέες, ακόμα κι ένα μαχαίρι ή ένα γκλομπ μέσα στη σχολική τσάντα.
Οι πρώτες ενδείξεις κλιμακώνονται γρήγορα σε ολόκληρα περιστατικά – ένας βίαιος καβγάς, τραυματισμοί, κλοπές, απειλές και εκφοβισμός, ένα βίντεο που κάποιος τράβηξε και τώρα κάνει το γύρο του σχολείου στα κινητά των μαθητών.
Οι συζητήσεις έδειξαν ότι οι έφηβοι έχουν ανάγκη από ουσιαστική επικοινωνία και προστασία,ενώ οι γονείς συχνά τείνουν να παραδίνονται στον φόβο και την ανυσηχία έναντι της κατανόησης,χάνοντας ουσιαστικά τον έλεγχο της κατάστασης.
Η νεανική και εφηβική βία δεν είναι κάτι που βλέπουμε (μόνο) στις ταινίες ή στις ειδήσεις ή ακούμε να περιγράφει ένας γνωστός γνωστού με παιδιά στην εφηβεία. Είναι ένα φαινόμενο πολύ ζωντανό και πολύ επίκαιρο, που μάλιστα απασχολεί όλο και περισσότερο και την ελληνική πραγματικότητα τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας που παρουσιάστηκαν από την κυβέρνηση στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την πρόληψη της βίας και την αντιμετώπιση της παραβατικότητας ανηλίκων κατά την πενταετία 2025 – 2030, τα περιστατικά νεανικής παραβατικότητας ήταν ιδιαίτερα αυξημένα το 2023 και το 2024.
Παράλληλα, οι ειδικοί που παρακολουθούν το φαινόμενο από κοντά, σημειώνουν και δύο ακόμη αρνητικά στατιστικά: την αλλαγή στην ποιότητα των περιστατικών, που πλέον παρουσιάζουν μεγαλύτερη αγριότητα και ότι η βία πλέον εκφράζεται και από πολύ μικρότερες ηλικίες σε σχέση με παλαιότερα.
Πράγματι, λοιπόν, η βία και η παραβατικότητα μεταξύ των παιδιών στη χώρα μας είναι φαινόμενα που μας απασχολούν έντονα, ενώ το «κερασάκι στην τούρτα» του ζητήματος είναι και ο ακόμα ανεξερεύνητος κόσμος των ενεργών στα social media παιδιών.
Ποια είναι όμως η λύση; Είναι η απαγόρευση, η συγκρουσιακή παρέμβαση, ο ηθικός πανικός σχετικά με την εποχή που ζούμε και η ανακήρυξη του κινητού ή του ίντερνετ ως πηγή του κακού;
Αν είσαι έφηβος, γονιός, εκπαιδευτικός, αν ζεις ο ίδιος ή κάποιο κοντινό σου πρόσωπο σε μια συνθήκη βίας, είναι λογικό να φοβάσαι. Επίσης πολύ συχνά όποιος φοβάται συνήθως επιτίθεται αμυνόμενος. Όμως για να λύσουμε ή και να προλάβουμε ένα πρόβλημα πριν καν προκύψει, είναι σημαντικό να το κοιτάξουμε στα μάτια. Με απλά λόγια, να το κατανοήσουμε.
